Urbanistički zavod Republike Srpske, a.d. Banjaluka osnovan je u martu 1961. godine kao ustanova za urbanističko planiranje grada Banjaluke. Nakon zemljotresa 1969. godine Zavod je izradio plansku dokumentaciju obnove grada, a tokom 1975. i novi Urbanistički plan grada. Ovaj dokument je označen kao prvi izrađen po Zakonu o prostornom uređenju u Bosni i Hercegovini.

U periodu od 1975. do 1993. godine Urbanistički zavod prerasta u prostorno - planersku i urbanističko - planersku organizaciju regionalnog karaktera.

U skladu sa važećim Zakonom o preduzećima i Zakonom o društvenom kapitalu tokom 1991. Zavod se konstituisao kao akcionarsko društvo u mješovitoj svojini.

Februara 1993. odlukom Vlade Republike Srpske Zavod je proglašen organizacijom od posebnog interesa za RS, pod nazivom Urbanistički zavod Republike Srpske.

Skupština akcionara donijela je odluku 2001.godine o organizovanju Akcionarskog društva Urbanističkog zavoda Republike Srpske, a.d. Banjaluka.